Vì Sao Trẻ Nhỏ Dễ Bị Viêm Tai Giữa? Bố Mẹ Hiểu Đúng Và Phòng Ngừa Hiệu Quả

Chắc hẳn nhiều bố mẹ từng trải qua cảnh con sốt, quấy khóc cả đêm, kéo tai, hoặc chảy dịch tai, đi khám được chẩn đoán viêm tai giữa. Đây là một bệnh rất phổ biến ở trẻ, nhưng lại hay bị bỏ qua hoặc điều trị chưa đúng cách, dễ dẫn đến tái phát, thậm chí ảnh hưởng thính lực và khả năng học nói của trẻ.

1. Vì sao trẻ nhỏ dễ bị viêm tai giữa?

Trong tai của chúng ta có một ống nhỏ nối từ tai đến mũi họng, gọi là vòi nhĩ (Eustachian tube). Ống này giúp cân bằng áp lực và thoát dịch từ tai ra mũi họng.

Ở trẻ nhỏ, vòi nhĩ ngắn hơn, nằm ngang hơn và dễ tắc nghẽn hơn người lớn, nên khi trẻ bị viêm mũi họng, cảm cúm, hoặc sổ mũi kéo dài, vi khuẩn và virus có thể lan ngược lên tai → gây ứ dịch và viêm tai giữa.

Một số yếu tố làm tăng nguy cơ:

• Trẻ đi nhà trẻ, tiếp xúc nhiều bạn khác, dễ lây bệnh hô hấp
• Hít phải khói thuốc lá hoặc bụi khói trong nhà
• Nằm bú bình hoặc dùng núm vú giả quá nhiều
• Không được bú mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu

2. Dấu hiệu nhận biết sớm ở trẻ nhỏ

Viêm tai giữa thường xuất hiện sau một đợt cảm hoặc sổ mũi kéo dài 3–5 ngày.
Bố mẹ nên cảnh giác nếu thấy trẻ có các biểu hiện sau:

• Sốt, quấy khóc, khó ngủ, đặc biệt về đêm
• Dụi tai, kéo tai, nghiêng đầu sang một bên
• Chảy dịch hoặc mủ tai (nếu màng nhĩ đã thủng)
• Giảm nghe, không phản ứng với tiếng gọi nhỏ
• Với trẻ lớn: than đau tai, ù tai, nghe kém

Nếu có các dấu hiệu trên, nên đưa trẻ đến bác sĩ Tai Mũi Họng để soi tai. Việc tự nhỏ thuốc hoặc dùng kháng sinh tùy tiện có thể làm che lấp triệu chứng, gây viêm tai mạn tính hoặc thủng màng nhĩ vĩnh viễn.

3. Viêm tai giữa có cần dùng kháng sinh không?

Không phải trường hợp nào cũng cần kháng sinh ngay.

• Với trẻ lớn hơn 2 tuổi, triệu chứng nhẹ, không sốt cao, bác sĩ có thể chỉ định theo dõi 2–3 ngày, nếu không cải thiện mới dùng thuốc.
• Với trẻ nhỏ dưới 2 tuổi, hoặc sốt cao, đau nhiều, viêm cả hai bên tai, cần dùng kháng sinh sớm 

Điều trị viêm tai giữa không chỉ cần dùng kháng sinh, việc giữ vệ sinh mũi và thông thoáng đường hô hấp trên cũng cực kỳ quan trọng, nhiều phụ huynh thấy con giảm sốt, đỡ chảy mũi, dùng thuốc 5-7 ngày rồi tự dừng, không khám lại và cũng không tiếp tục làm sạch mũi, việc này có thể khiến viêm tai tái phát trở lại sớm, viêm nhiễm nhiều ảnh hưởng đến sức khoẻ và cả đến sức nghe của con.

4. Viêm tai giữa có nguy hiểm không?

Phần lớn trẻ sẽ khỏi hoàn toàn nếu được điều trị đúng.
Tuy nhiên, nếu tái phát nhiều lần hoặc điều trị không dứt điểm, trẻ có thể gặp:

• Nghe kém tạm thời hoặc vĩnh viễn
• Chậm nói, chậm phát triển ngôn ngữ
• Thủng màng nhĩ, viêm xương chũm
• Hiếm hơn là viêm màng não

Vì vậy, nếu trẻ bị viêm tai giữa từ 3 lần trở lên trong 6 tháng, hoặc dịch trong tai tồn tại hơn 3 tháng, bác sĩ có thể xem xét đặt ống thông khí (grommet) để giúp thông thoáng tai giữa, cải thiện nghe và tránh tái phát.

5. 6 cách phòng ngừa Viêm tai giữa hiệu quả