Hiểu đúng Để Đồng Hành – “Vì Sao Trẻ Hay Ốm Khi Mới Đi Học?”
Thứ Ba, 01/07/2025, 08:07 (GMT+7)
Khi trẻ gặp tai nạn – hóc dị vật, sặc thức ăn, bỏng, hoặc ngã, phản ứng đầu tiên của cha mẹ là lao đến giúp con bằng tất cả bản năng. Nhưng trong thực hành lâm sàng, các bác sĩ nhi khoa thường gặp những tình huống mà “sự giúp đỡ sai cách” lại vô tình khiến trẻ nguy kịch hơn. Việc hiểu đúng nguyên tắc sơ cứu không chỉ giúp cha mẹ hành động chính xác mà còn giữ lại “thời gian vàng” để cứu sống trẻ.
“Trẻ nhỏ hay bị ốm khi bắt đầu đi học” – Góc nhìn từ Bác sĩ Nhi khoa, Bác sĩ Dinh dưỡng Vinmec
Nhiều bậc phụ huynh cảm thấy hoang mang khi chỉ mới đưa con đến lớp mầm non vài tuần, bé đã bắt đầu sổ mũi, ho, sốt, thậm chí nghỉ học liên tục. Điều này khiến không ít cha mẹ lo lắng, sợ rằng môi trường học không đảm bảo hoặc con có vấn đề về sức khỏe. Thực tế, đây là tình trạng phổ biến trên toàn thế giới, và là phản ứng khá bình thường của trẻ nhỏ khi lần đầu tiếp xúc với môi trường tập thể.
Những bệnh hay gặp khi trẻ bắt đầu đi học
Khi đi học, trẻ thường gặp một số bệnh phổ biến như cảm cúm, viêm họng, viêm mũi dị ứng, viêm tai giữa, viêm phế quản nhẹ, bệnh tay chân miệng hoặc các bệnh đường tiêu hóa như tiêu chảy…
Tại sao trẻ hay bị bệnh khi đi học? Nguyên nhân chính là gì?
Khi bắt đầu đi học mầm non, nhiều trẻ thường dễ bị ốm hơn do hệ miễn dịch vẫn đang trong giai đoạn hoàn thiện. Trước khi đi học, trẻ chủ yếu sinh hoạt trong môi trường gia đình quen thuộc, ít tiếp xúc với các loại vi sinh vật mới. Khi bước vào môi trường tập thể – nơi trẻ có thêm nhiều tương tác gần gũi, dùng chung đồ chơi, đồ dùng – cơ thể bắt đầu tiếp xúc với nhiều “tác nhân lạ” mà hệ miễn dịch chưa từng gặp phải.
Có thể hình dung, hệ miễn dịch giống như một “đội quân” còn non trẻ. Quá trình đi học là lúc “đội quân” này được luyện tập và học cách phản ứng hiệu quả hơn với virus, vi khuẩn thông thường. Mỗi lần trẻ bị ốm là một cơ hội để cơ thể ghi nhớ và tự xây dựng khả năng bảo vệ tốt hơn trong tương lai. Nhờ đó, hầu hết trẻ sẽ dần ít ốm vặt hơn sau giai đoạn đầu tiên này.
Dù trường học luôn nỗ lực xây dựng môi trường an toàn và duy trì thói quen vệ sinh cho trẻ, nhưng ở độ tuổi mầm non, các phản xạ bảo vệ cá nhân của trẻ vẫn đang hình thành. Một vài hành vi rất tự nhiên như đưa tay lên mặt, vui chơi gần gũi với bạn… có thể khiến virus dễ lây lan hơn. Điều này là bình thường và cũng là một phần của quá trình trưởng thành.
Khi hiểu rõ điều này, cha mẹ sẽ yên tâm hơn và có thể phối hợp cùng nhà trường để đồng hành chăm sóc con trong giai đoạn “tập huấn miễn dịch” đầu đời – nhẹ nhàng, tích cực và hiệu quả.
Cần làm gì khi trẻ bị ốm
Khi con bị ốm, điều quan trọng là bố mẹ cần bình tĩnh và theo dõi sát tình trạng của con. Nếu trẻ sốt cao liên tục trên 38,5°C, khó thở hoặc bỏ ăn, cần đưa đi khám ngay. Tuyệt đối không tự ý dùng kháng sinh khi chưa có chỉ định của bác sĩ, vì phần lớn bệnh lúc này là do virus gây ra, thuốc kháng sinh không hiệu quả.
Bố mẹ nên cho bé uống nhiều nước, ăn thức ăn dễ tiêu, nghỉ ngơi đầy đủ và tạm ngừng đến lớp để con hồi phục và tránh lây lan cho bạn bè.
Bố/mẹ cần làm gì để hỗ trợ các con
Để giúp con ít ốm hơn khi đi học, cha mẹ có thể chủ động phòng ngừa bằng:
1. Tiêm phòng đầy đủ cho con, bao gồm cả những loại vắc-xin không nằm trong chương trình tiêm chủng
mở rộng như cúm, phế cầu, hay Rota;
2. Duy trì thói quen rửa tay cho trẻ tại nhà, nhất là sau khi đi vệ sinh, trước khi ăn và sau khi chơi; việc phối
hợp giữa gia đình và nhà trường sẽ giúp hình thành thói quen vệ sinh tốt cho trẻ;
3. Cho con ăn uống đầy đủ 4 nhóm chất dinh dưỡng gồm: chất đạm (Protein), dầu/mỡ (Lipid), tinh bột (Glucid), vitamin – khoáng chất – chất xơ và đảm bảo uống đủ nước;
4. Giấc ngủ cũng rất quan trọng – trẻ mầm non cần ngủ ít nhất 10 – 12 tiếng mỗi ngày để hệ miễn dịch hoạt động tốt.
“Con ốm là để lớn” – bố mẹ cần bình tĩnh, chăm sóc đúng cách và kiên nhẫn cùng con vượt qua, con sẽ sớm thích nghi với môi trường mới và phát triển toàn diện. Nếu cha mẹ có bất kỳ lo lắng nào về việc thích nghi của con trong giai đoạn mới đi học, nên tham khảo ý kiến của Bác sĩ nhi khoa và Bác sỹ dinh dưỡng.
Tài liệu tham khảo
1. https://health.choc.org/why-is-my-child-always-sick-a-pediatrician-answers-your- questions/
2. Kurt G, Serdaroğlu HU. Prevalence of Infectious Diseases in Children at Preschool Education Institutions and Stakeholder Opinions. Children (Basel). 2024 Apr 8;11(4):447. doi: 10.3390/children11040447. PMID: 38671664; PMCID: PMC11049231.
