“Giải Mã” Lý Thuyết Tâm Lý Học Trong Talk Psychology 2026 Phần 2 – Trường Phái Tâm Lý Học Hành Vi Và Nhân Văn

Tiếp nối phần 1 của series “Giải mã” lý thuyết tâm lý học trong Talk Psychology 2026” với các trường phái Sinh học và Phân tâm học, phần 2 sẽ tiếp tục khám phá hai lăng kính quan trọng khác: Tâm lý học Hành vi và Tâm lý học Nhân văn, để hiểu rõ hơn cách môi trường và ý chí cá nhân ảnh hưởng lựa chọn của mỗi người.

TÂM LÝ HỌC HÀNH VI (BEHAVIORAL PSYCHOLOGY): Tập trung vào những biểu hiện có thể quan sát và đo lường được. Theo cách tiếp cận này, hành vi không phải là bẩm sinh, mà được hình thành thông qua quá trình học tập dưới tác động của môi trường – đặc biệt là cơ chế khen thưởng và hệ quả. Cốt lõi của trường phái này nằm ở một nguyên tắc đơn giản rằng con người có xu hướng lặp lại những gì mang lại lợi ích và tránh những gì gây khó chịu. Các cơ chế chính:

• Điều kiện hóa hành vi (Operant Conditioning – Skinner): Hành vi được củng cố hoặc suy giảm tùy thuộc vào hệ quả đi kèm. Những hành vi mang lại cảm giác tích cực hoặc giúp “giải tỏa” sẽ có xu hướng được lặp lại; khi lặp lại đủ nhiều, chúng dần trở thành thói quen.
• Hành vi né tránh để giảm áp lực (Avoidance Behavior): Né tránh có thể giúp giảm căng thẳng trong ngắn hạn, nhưng về lâu dài lại củng cố nỗi sợ hoặc áp lực ban đầu, từ đó hình thành một vòng lặp: né tránh – giảm nhẹ – tiếp tục né tránh.
• Học qua quan sát môi trường (Observational Learning – Bandura): Con người có xu hướng quan sát và tiếp nhận các hình mẫu xung quanh, từ đó định hình suy nghĩ, lựa chọn và cách hành xử của mình.
• Hình thành thói quen theo từng bước nhỏ: Nhiều kĩ năng hoặc hành vi được “bồi đắp” dần dần thông qua các tác động lặp lại và có chủ đích từ môi trường.

TÂM LÝ HỌC NHÂN VĂN (HUMANISTIC PSYCHOLOGY): nhìn nhận con người qua tiềm năng phát triển và khao khát tự hiện thực hóa bản thân. Trường phái này nhấn mạnh tầm quan trọng của môi trường thấu cảm và sự chấp nhận vô điều kiện để cá nhân tìm thấy hướng đi đúng đắn. Cụ thể, các lý thuyết và khái niệm liên quan chỉ ra những yếu tố nền tảng ảnh hưởng đến quá trình phát triển và ra quyết định của con người, bao gồm:

• Nền tảng nhu cầu cơ bản (Maslow’s Hierarchy of Needs – Abraham Maslow): Sự phát triển bản thân chỉ thực sự bền vững khi các nhu cầu cơ bản như an toàn, được công nhận và tôn trọng được đáp ứng. Khi nền tảng này chưa vững, hành trình định hình bản thân dễ trở nên chông chênh.
• Môi trường thấu cảm và không phán xét (Unconditional Positive Regard – Carl Rogers): Việc được chấp nhận vô điều kiện từ gia đình và nhà trường tạo ra cảm giác an toàn tâm lý, giúp học sinh tự tin đưa ra lựa chọn và sẵn sàng chịu trách nhiệm với quyết định của mình.
• Niềm tin và nhận thức về bản thân (Self-concept & Self-efficacy – Albert Bandura): Cách học sinh nhìn nhận giá trị bản thân và niềm tin vào năng lực của mình ảnh hưởng trực tiếp đến việc các em có dám thử, dám chọn và theo đuổi mục tiêu hay không.
• Ảnh hưởng từ môi trường gần gũi (Microsystem – Ecological Systems Theory – Urie Bronfenbrenner): Gia đình và nhà trường – những môi trường gần nhất – liên tục tác động đến cảm xúc, động lực và cách học sinh tương tác với thế giới.

Đừng bỏ lỡ buổi phát sóng Talk Psychology để theo dõi phần thể hiện của các nhóm tham vấn viên, lắng nghe những phân tích chuyên môn và chứng kiến cách các Vinsers vận dụng tâm lý học để “giải mã” một hồ sơ tâm lý đầy thử thách: 20:00 THỨ NĂM NGÀY 02/4/2026 TRÊN FANPAGE VINSCHOOL

————-

Với mô hình mô phỏng giáo dục “MINDLAB – Giải mã Hồ sơ Tâm lý”, Talk Psychology 2026 – diễn đàn học thuật ứng dụng kiến thức môn AP Tâm lý học dành cho Vinsers THPT toàn hệ thống Vinschool – mang đến không gian để học sinh nhập vai “nhà tâm lý học tập sự”, trực tiếp phân tích một hồ sơ tâm lý giả định. Không chỉ dừng lại ở kiến thức học thuật, chương trình góp phần rèn luyện tư duy hệ thống, năng lực lập luận dựa trên bằng chứng và thái độ khách quan, thấu cảm khi nhìn nhận những vấn đề tâm lý phức tạp trong đời sống.