KÍCH HOẠT TƯ DUY PHẢN BIỆN TRONG MÔN TIẾNG VIỆT

Tại Vinschool Metropolis, việc phát triển tư duy phản biện cho học sinh không chỉ giới hạn ở các môn khoa học tự nhiên mà còn được tích hợp rộng rãi qua các môn học khác, đặc biệt là môn Tiếng Việt.

Tư duy phản biện không chỉ là kỹ năng suy nghĩ sâu sắc về một vấn đề, mà còn là khả năng phân tích, đánh giá, và đưa ra những luận điểm một cách logic và có cơ sở. Và môn Tiếng Việt, với bản chất giàu tính phân tích và suy luận, là một môi trường lí tưởng để nuôi dưỡng kỹ năng này.

Chúng tôi xin giới thiệu một ví dụ điển hình từ tiết học mới nhất của các bạn học sinh lớp 5, trong đó học sinh được khám phá bài thơ về hạt cốm (Hương cốm mùa thu, Sách TV5, bộ sách Kết nối tri thức với cuộc sống) – một sản phẩm văn hóa đặc trưng của Hà Nội. Qua bài thơ này, học sinh được hướng dẫn không chỉ đọc hiểu mà còn phân tích và diễn giải:

1.Miêu tả quá trình sản xuất hạt cốm: Học sinh được yêu cầu miêu tả lại quá trình làm ra hạt cốm dựa vào bài thơ và hình ảnh minh họa. Điều này đòi hỏi học sinh phải tập trung vào chi tiết, suy nghĩ về mối liên kết giữa các bước trong quá trình sản xuất và cách thức chúng được thể hiện qua ngôn từ.

2.Phân tích cách lặp từ ngữ: Học sinh phân tích tác dụng của việc lặp từ ngữ trong thơ, khám phá cách tác giả sử dụng điệp ngữ để tăng cường cảm xúc và nhấn mạnh thông điệp của mình. Đây là hoạt động rèn luyện khả năng nhận thức sâu sắc về ngôn từ và ý nghĩa ẩn sau đó.

3.Xác định tình cảm của tác giả: Qua bài thơ, học sinh cũng được hướng dẫn phân tích tình cảm của tác giả dành cho hạt cốm, từ đó phát triển kỹ năng đánh giá và phân tích quan điểm cá nhân của tác giả qua lăng kính văn học.

Những hoạt động này không chỉ thúc đẩy khả năng đọc hiểu mà còn khuyến khích học sinh phát triển tư duy phản biện một cách có hệ thống. Qua mỗi hoạt động, học sinh được khích lệ suy nghĩ một cách độc lập, đặt câu hỏi về những gì họ học, và liên hệ với các tình huống thực tế