Lời khuyên từ chuyên gia Vinmec: “Theo dõi sự phát triển của con – Hiểu để đồng hành”

1. Các mốc phát triển ở trẻ (12–24 tháng)

Trong giai đoạn này, trẻ sẽ có những bước tiến quan trọng ở nhiều lĩnh vực. ThS. Đặng Thị Thanh Tùng – Chuyên gia Tâm lý học Lâm sàng Trẻ em & Vị thành niên (Vinmec Times City) sẽ giúp phụ huynh nhận diện rõ hơn các mốc phát triển tiêu biểu, từ đó có định hướng chăm sóc và đồng hành phù hợp cùng con.

Ba mẹ có thể tham khảo bảng infographic dưới đây để dễ dàng theo dõi và cùng con trải nghiệm từng bước tiến mới.

2. Lời khuyên dành cho phụ huynh

Mỗi hành vi, cử chỉ mới của trẻ đều là một cột mốc quan trọng trong hành trình lớn lên. Điều ba mẹ cần nhớ là:

• Mỗi trẻ có một nhịp phát triển riêng: Việc sớm hay muộn một vài kỹ năng là điều bình thường. Một số trẻ sẽ mạnh về vận động trước, một số khác lại phát triển ngôn ngữ nhanh hơn.
• Các mốc chỉ mang tính tham khảo: Hãy coi đây là gợi ý để đồng hành và chơi cùng con, không phải bài kiểm tra. Ví dụ: Khi thấy con bắt đầu nói các từ đơn, bạn có thể đọc sách và gọi tên các đồ vật thường xuyên hơn để khuyến khích con.
• Tập trung vào sự tiến bộ chung: Điều quan trọng là con liên tục học thêm kỹ năng mới, thay vì đạt chính xác một mốc ở một thời điểm cố định.
• Tin vào quan sát của ba mẹ: Nếu thấy con mất đi kỹ năng đã có hoặc có dấu hiệu bất thường, hãy trao đổi với giáo viên hoặc bác sĩ để được tư vấn kịp thời.

Việc hiểu rõ các giai đoạn phát triển không chỉ giúp ba mẹ yên tâm hơn, mà còn là cách để khuyến khích, hướng dẫn và phát huy những điểm mạnh sẵn có của con.

3. Khi nào cần chú ý?

Nếu trẻ chưa đạt được một số mốc quan trọng hoặc xuất hiện những dấu hiệu sau, ba mẹ nên đưa con đến chuyên khoa nhi hoặc tâm lý – tâm thần để được thăm khám:

• 12 tháng: chưa bập bẹ hoặc chưa có cử chỉ giao tiếp (chỉ tay, gật/lắc).
• 16 tháng: chưa nói được từ đơn.
• 24 tháng: chưa nói được câu hai từ.
• Bất kỳ thời điểm nào: mất ngôn ngữ đã có hoặc lặp lại hành vi bất thường (nhón chân, xoay tròn, bật/tắt công tắc liên tục).

Những dấu hiệu này là “cảnh báo đỏ” mà phụ huynh không nên bỏ qua.

Các địa chỉ thăm khám tại Hà Nội:

• Trung tâm Chăm sóc Tâm lý/ Tâm thần tích hợp Bệnh viện Đa khoa quốc tế Vinmec Times City – 458 Minh Khai – Hai Bà Trưng – Hà Nội
• Khoa Tâm thần – Bệnh viện Nhi Trung ương – Đê La Thành – Hà Nội
• Các trung tâm Tâm lý/Giáo dục đặc biệt uy tín trên địa bàn thành phố Hà Nội

Các địa chỉ thăm khám tại Thành phố Hồ Chí Minh:

• Phòng khám Tâm lý/ Tâm thần Bệnh viện Vinmec Central Park
• Bệnh viện Nhi đồng 2
• Phòng khám Tâm thần số 72B Phan Đăng Lưu – Thành phố Hồ Chí Minh.

Tài liệu tham khảo: 

• Tâm lý học phát triển – Nguyễn Đồng (chủ biên) – Nhà xuất bản Chính trị Quốc Gia Hà Nội.
• The Rosetti – A Measure of Communication interaction – thang đánh giá về ngôn ngữ cho trẻ dưới 3 tuổi của Rossetti (2006)
• The Denver II – thang đánh giá về phát triển tâm vận động trẻ em 0-6 tuổi